Direct naar hoofdmenu / zoekveld
/ 2020 / Waerelddaag van de modertaal: As deit mèt!

Waerelddaag van de modertaal: As deit mèt!

Internationale dag van de Moedertaal: 21 februari

 

Op 21 februari viert de UNESCO jaarlijks de Internationale Dag van de Moedertaal. Die dag staat helemaal in het teken van meertaligheid en taalkundige en culturele diversiteit. Talen zijn hét instrument om het culturele erfgoed levend te houden. Door je moedertaal in ere te houden, blijven taalkundige en culturele tradities bestaan. Zo ook dialecten. We brengen dan ook graag een hommage aan ons prachtige Asserse dialect.

 

 

Waerelddaag van de modertaal: 21 fibberwarie

 

Dao is hennig get versjeienheid aan tale op dees planeet. Allemaole gaeve ze, eder op zi-jn meneer, ówtdrèkking aan de waereld, de ervaringe, ’t geveel. Ze zeen e kiltireel en laevend erfgood.

 

Det ze laeve, det hilt èn det ze kónne sterve. En det doon ze. Ze verdwi-jne ein nao ein.

 

De UNESCO haet dao ‘nen atlas van ówtgeteikend gad, mèt 6.000 tale. Neet minner es 2.500 daovan loupe gevaor van ’t neet lang nemieë te trèkke.

 

Neet ieëveral goeën ze zèrgzaam óm mèt hin talig èrfgood. Hi-j ouch neet. Èn de jaore zestig, mèt de ABN-kampanjes, waerde ous Plat aktief bestrieëje. Men zag tieëge de awwers: trèk oor kènner op èn ’t ABN, det is baeter vier hin sjaol- en beroopsloupbaan. Ónnertèsse is dae ti-jorie weerlagd gewoere doer hieël get ónnerzeek. Iers èn Kanada. Ellen Bialystok toeënde aan det ’t good waas vier de herses es kènner opgreje met twieë tale. Versjillige studies op d’n Hóllenner hèbbe aangetoeënd gad det dit ouch ’t geval is vier ’n Limburgs-Nederlandse ómgaeving. Li-j di-j es kènd èn twieë tale opgetrokke waerde, hèbbe e helder kèpke en waere èn hinnen awwen daag zelfs minner rap kins.

 

De UNESCO zèt zich èn vier ’t behawd van de tale. Dees organiesasie haet de 21ste fibberwarie ówtgerope gad es Waerelddaag van de Modertaal, vier kwetsbare tale te besjerme. As deit mèt. Di-j van de gemeint goeën groeëte plakkate zètte langs de ènvalswaeg, óm ous aan te spoere mier Plat te kalle.

 

Neet det ve ‘ne dikke nak mote kri-jge, meh ve mogge grieëts zeen op ous modertaal. Ve zouwe mote barste van kóntentement det ve hi-j èn dit dèrp mogge róndtaffele en Assers kalle. Ve hèbbe dao al gedichte èn gesjrieëve, toneel gespaeld, leedsjes gezónge. Ve kónne d’r zelfs aaf en tów kómmentaar èn lieëvere aan ous politiekers, zoeëdet ve van dit plekske op aerd ’t sjoeënste dèrp van ’t land kónne make.

 

As is van alle Limburgse gemeinte ’t ri-jkste aan nateer. Ve hèbbe hi-j bemt, bès, breek, vènne, zandberg en weit ich waat nog allemaol. En ve hèbbe ’n eige taal. Mèt ‘ne sjoeëne vokabulaer. Mèt eige ówtdrèkkinge en spraekwoeërde. Zelfs mèt twieë toeëne. Det Assers det zingt en swingt.

 

Ve mote mèt dit Assers get doon. Gebri-jke, en sjoeën zakes voertbrènge. Estebleef, doog mèt! Haal di-jne sjoeënste kal nao boeëve! ’n As buuë gei Plat nemie gekald weert, det is toch meh dor en drieëg. Det is toch vier geinen aojem nemieë te kri-jge. Det is toch vier kepot te valle. Dao zouds te ael echt van aan ’t vloke goeën. Dendzjuu toch. Sapristie nog aan tów. Mètdoon, zègk ich! Plat kalle!

 

- Felix Bergers -

 

 

Wil je meer weten over het Asserse dialect?

 
Kijk eens op de website van Veldeke As-Neel.

 

Moedertaal